Workshop helpt met veranderen

Workshop helpt met veranderen

Leerlingen moeten het maximale uit hun talenten kunnen halen. Daar is iedereen het binnen én buiten het onderwijs wel mee eens. Om dit daadwerkelijk voor elkaar te krijgen, is op de persoon afgestemd onderwijs nodig. Onderwijs dat gerichte aandacht geeft aan ieder individu en is afgestemd op zijn of haar leerontwikkeling. Gepersonaliseerd leren, wordt dat genoemd. Innovatie en het slim benutten van de mogelijkheden die ICT biedt in de lesomgeving, zijn belangrijk om dat gepersonaliseerd leren handen en voeten te geven. Het project Leerling2020 laat scholen hier in zogeheten leerlabs mee aan de slag gaan. 

Het project Leerling 2020 ondersteunt scholen in het voortgezet onderwijs bij het ontwikkelen van gepersonaliseerd leren. De projectorganisatie Schoolinfo voert dit project uit namens de VO-raad; de sectororganisatie voor het voortgezet onderwijs. In ongeveer 30 leerlabs gaan scholen samen aan de slag met de vraagstukken rondom het gepersonaliseerd leren. De onderwerpen variëren van het gebruik van digitale leermiddelen tot de rol van de docent in de klas. De docenten die inbreng hebben in de leerlabs, krijgen op hun eigen school de ruimte om de innovaties uit te voeren. Wat in de leerlabs wordt bedacht, vindt dus direct zijn weg naar de daadwerkelijke praktijk in de klas.

Door middelen en methodes meteen toe te passen, kan een klas snel tot verandering komen. Maar vaak vindt die verandering zijn weg vervolgens niet naar de rest van de school. Bij het introduceren en implementeren van de vernieuwing, staat de innoverende docent namelijk al snel alleen en krijgt hij of zij te maken met allerlei weerstanden van collega’s en management. Hoe krijgt de docent die vol inspiratie uit het leerlab komt, het voor elkaar om de vernieuwing niet alleen een verbetering te laten zijn voor de eigen klas, maar voor de hele vakgroep of zelfs voor de hele school? 

Workshop ontwikkelen

Schoolinfo vroeg BOOM Communicatie een workshop te ontwikkelen, waarmee de deelnemers aan de leerlabs de nodige inzichten opdoen en handvatten krijgen om hun innovaties gedragen te krijgen binnen hun school. Joop Maas, adviseur bij BOOM Communicatie hierover: “Er is geen standaardoplossing voor het succesvol doorvoeren van veranderingen. Hoe je dit het beste kunt aanpakken, hangt onder meer af van het soort verandering en hoe ingrijpend die is. Bovendien is iedere school uniek, wat betekent dat je als innoverend docent altijd met specifieke factoren te maken hebt. De workshop die wij ontwikkeld hebben, laat de docenten nadenken over de impact van de verandering en de factoren die van invloed zijn op het succes van de implementatie”.

‘De test geeft goed aan welke ‘stemmen’ er binnen een team te verbinden zijn en hoe je daar vanuit je eigen persoonlijkheid richting aan kunt geven’.

Anna de Rijk (Schoolinfo)

Bewust maken

Omdat docenten vaak weinig ervaring hebben met implementatievraagstukken, maakt de workshop hen allereerst bewust van de complexiteit van verandertrajecten. Niet om hen te ontmoedigen, maar om duidelijk te maken waarom vernieuwingen in het onderwijs vaak vastlopen. Vanuit dat inzicht, volgen er oefeningen waarmee de docenten hun eigen innovatie kritisch beoordelen en goed nadenken over het ‘waarom’, ‘hoe’ en ‘wat’, de opbrengsten voor de school en de weerstanden die kunnen ontstaan. De docenten maken vervolgens een concreet implementatieplan, gericht op hun eigen situatie. Uitgangspunt daarbij is dat blijvende veranderingen niet tot stand worden gebracht met een eenmalige interventie, maar door het regelmatig zetten van gerichte, kleine stappen. Daarmee wordt lading gegeven aan de gewenste richting en wordt de nieuwe situatie beleefd. Vanuit die ervaringen komt herhaalgedrag op gang. De nieuwe richting komt op die manier naar voren in dé bepalende factor voor het daadwerkelijk implementeren van vernieuwing: gedrag.

5 voices

Joop Maas: “De workshop geeft ook zicht op de eigen rol in het veranderingsproces en op de rol van de directe collega’s die met de vernieuwing te maken krijgen. Door hen te typeren in termen van persoonlijkheid en communicatiestijl, wordt het voor de docent veel makkelijker om ieders kracht te benutten en de juiste coalities te smeden om de verandering op grotere schaal voor elkaar te krijgen. Inzichtelijk maken wie je zelf bent en hoe je de directe collega’s kunt typeren, doen we aan de hand van de theorieën uit de ‘5 voices’ van Jeremie Kubicek en Steve Cockram. Die ‘5 voices' duiden onze persoonlijkheid, ons sociaal vermogen en onze communicatiestijl aan de hand van vijf stemmen die allemaal in meer of mindere mate in mensen aanwezig zijn. Door de eigen communicatiestijl af te stemmen op die van de ander, is eenvoudiger en sneller te sturen op constructief gedrag. Ook krijg je hierdoor meer zicht op elkaars kwaliteiten, zodat die benut kunnen worden in het proces. Want alle stemmen zijn daarin nodig”. 

BOOM Communicatie ontwikkelde vanuit de theorieën van Kubicek en Cockram een test waarmee de workshopdeelnemers de stemmen van zichzelf en van anderen in kaart kunnen brengen. Dat gebeurt door keuzes te maken uit 40 stellingen. Anna de Rijk, adviseur bij Schoolinfo is enthousiast: “Deze oefening geeft goed aan welke ‘stemmen’ er binnen een team te verbinden zijn en hoe je daar vanuit je eigen persoonlijkheid richting aan kunt geven. Het kan zelfs het inzicht geven dat je zelf niet de juiste persoon bent om de innovatie van de grond te krijgen, maar dat daar collega’s voor nodig zijn waarin de stemmen van bijvoorbeeld de ‘pioneer’ en de ‘creative’ nadrukkelijker doorklinken”.  

‘We hebben nu een concreet instrument waarmee we de leerlabs kunnen activeren en inspireren om de deur op een goede manier open te zetten voor collega’s en het management’.

Anna de Rijk (Schoolinfo)

Schoolinfo gaat de workshops zelf uitrollen in de dertig leerlabs, zodat alle docenten handvatten krijgen voor hun implementaties. Joop Maas en David Westveer van BOOM Communicatie hebben acht adviseurs van Schoolinfo hiertoe een training gegeven. Joop Maas: “Tijdens die training hebben we de complete workshop gegeven met de adviseurs van Schoolinfo als deelnemers. Zo konden zij meteen zelf ervaren hoe het is om de opdrachten uit voeren en tot welk resultaat dat leidt. Elk onderdeel van de workshop hebben we bovendien uitvoerig doorgesproken voor wat betreft doel, aanpak en vorm”.

Anna de Rijk verwacht dat het adviseursteam van Schoolinfo met de workshop beslagen ten ijs komt, richting de deelnemers aan de leerlabs. “We hebben nu een concreet instrument waarmee we de deelnemers in de leerlabs kunnen activeren en inspireren om hun innovaties niet binnen de muren van hun eigen klas te houden, maar de deur ook op een goede manier open te zetten voor collega’s en het management. Zo kan de hele school ervan profiteren. Daarmee vergroten we dus het effect van alle mooie ideeën en initiatieven die in de leerlabs ontwikkeld worden”.

Over Schoolinfo

Schoolinfo ondersteunt scholen die vooruit willen. Met projecten over innovatie en ICT. Schoolinfo brengt partijen bij elkaar om vragen en behoeften scherp te stellen en te bepalen wat er nodig is om het probleem op te lossen of een verbetering te realiseren. Schoolinfo is dus een projectorganisatie voor het initiëren van nieuwe ideeën, het opzetten van projecten en het creëren van draagvlak. Dat betekent dat Schoolinfo projecten altijd tijdelijk onder haar hoede heeft. Na de opstartfase, worden projecten altijd overgedragen aan andere partijen die het beheer en de verdere ontwikkeling voor hun rekening nemen. De samenwerkingspartners achter Schoolinfo zijn gekende namen in de onderwijswereld: de VO-raad, NRO (Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek) en Kennisnet.

Adjunct-directeur/ Strategisch adviseur

Recent nieuws

19 oktober 2017

Reclassering Nederland heeft BOOM Communicatie aangewezen als strategisch partner voor het ontwikkelen van haar website, na een aanbestedingstraject onder drie geselecteerde bureaus. In samenwerking met Axendo, dat verantwoordelijk is voor de technische realisatie, werkt BOOM Communicatie de...

Lees verder